Podział administracyjny Budapesztu
Podział administracyjny Budapesztu – aktualnie (od 1994 roku) miasto Budapeszt jest podzielone na 23 dzielnice ((węg.) kerület). Każda z dzielnic posiada własny samorząd.
Historia
edytujPołączenie trzech miast
edytujW chwili połączenia Budy, Óbudy i Pesztu (1873 rok) w nowo powstałym Budapeszcie było 10 dzielnic, w tym siedem w Peszcie. Oznaczano je liczbami rzymskimi – ta tradycja przetrwała do dziś. Były to:
- I – Zamek, Tabán, Krisztinaváros,
- II – Országút i Víziváros,
- III – Újlak i Ó-Buda (wówczas jeszcze pisane z myślnikiem),
- IV – Belváros (Śródmieście),
- V – Lipótváros,
- VI – Terézváros,
- VII – Erzsébetváros,
- VIII – Józsefváros,
- IX – Ferencváros,
- X – Kőbánya.
Czasy międzywojenne
edytujW r. 1930 utworzono cztery nowe dzielnice – po dwie na każdym brzegu Dunaju. Dzielnicę XI i XII wydzielono z dotychczasowej I dzielnicy; XI (wówczas Szentimreváros, obecnie Újbuda) zaczęła funkcjonować od 1934 r., XII (Hegyvidék) – od 1940. Dzielnice XIII i XIV utworzono w ten sposób, że z dotychczasowych dzielnic V, VI, VII i X wycięto obszar ograniczony od pd.-wsch. obecną al. György Dózsa, od południa ul. Kerepesi, od pn.-wsch. północną koleją obwodową, a od zachodu Dunajem, a następnie podzielono go na część zachodnią (dzielnica XIII, działająca od 1938 r.) i wschodnią (dzielnica XIV, działająca od 1935 r.). Linia podziału biegła na linii kolejowej Dworzec Nyugati – Vác.
Rozszerzenie granic miasta w 1950 r.
edytuj1 stycznia 1950 r. przyłączono do Budapesztu:
7 miast na prawach komitatu:
16 gmin:
- Albertfalva
- Békásmegyer
- Budatétény
- Cinkota
- Mátyásföld
- Nagytétény
- Pesthidegkút
- Pestszentimre
- Pestújhely
- Rákoscsaba
- Rákoshegy
- Rákoskeresztúr
- Rákosliget
- Rákosszentmihály
- Sashalom
- Soroksár
oraz 3 obszary wydzielone z trzech innych gmin (na jednym z nich powstało lotnisko Ferihegy).
Tak powstałe miasto było 2,5 razy większe od dotychczasowego. Podzielono je na 22 dzielnice. Dotychczasową IV skasowano, granice pozostałych 13 w różnym stopniu zmieniono. Spośród przyłączonych obszarów cztery dołączono do istniejących dzielnic, z pozostałych 22 utworzono 9 nowych dzielnic. Numer IV otrzymał leżący najbardziej na północ Újpest, pozostałe ponumerowano od XV do XXII. Numeracja jest zgodna z ruchem wskazówek zegara zaczynając od środka.
Lata 90. XX wieku
edytujOstatnia zmiana w podziale administracyjnym Budapesztu miała miejsce w 1994 roku, kiedy z obszaru dotychczasowej XX dzielnicy Pesterzsébet wydzielono jako osobne osiedle Soroksár, które stworzyło dzielnicę XXIII[1].
Obecny podział
edytujnumer | nazwa oficjalna | herb | data powstania | ludność | powierzchnia w km² |
gęstość zaludnienia (osób/km²) |
burmistrz |
---|---|---|---|---|---|---|---|
I | Várkerület | 17.11.1873 | 24 528 | 3,41 | 7193 | Gábor T. Nagy | |
II | brak – II dzielnica | 17.11.1873 | 88 011 | 36,34 | 2422 | Zsolt Láng | |
III | Óbuda-Békásmegyer | 17.11.1873 | 123 889 | 39,70 | 3121 | Balázs Bús | |
IV | Újpest | 1.01.1950 | 99 050 | 18,82 | 5263 | Zsolt Wintermantel | |
V | Belváros-Lipótváros | 17.11.1873 | 27 342 | 2,59 | 10 557 | Antal Rogán | |
VI | Terézváros | 17.11.1873 | 43 377 | 2,38 | 18 226 | Zsófia Hassay | |
VII | Erzsébetváros | 17.11.1873 | 64 767 | 2,09 | 30 989 | Zsolt Vattamány | |
VIII | Józsefváros | 17.11.1873 | 85 173 | 6,85 | 12 434 | Máté Kocsis | |
IX | Ferencváros | 17.11.1873 | 63 697 | 12,53 | 5084 | János Bácskai | |
X | Kőbánya | 17.11.1873 | 81 475 | 32,49 | 2508 | Róbert Kovács | |
XI | Újbuda | 1.03.1934 | 145 510 | 33,49 | 4345 | Tamás Hoffmann | |
XII | Hegyvidék | 1.07.1940 | 55 776 | 26,68 | 2091 | Zoltán Pokorni | |
XIII | Újlipótváros-Angyalföld | 15.06.1938 | 118 320 | 13,44 | 8804 | József Tóth | |
XIV | Zugló | 15.06.1935 | 123 786 | 18,13 | 6828 | Ferenc Papcsák | |
XV | brak – XV dzielnica | 1.01.1950 | 79 779 | 26,94 | 2961 | Tamás László | |
XVI | brak – XVI dzielnica | 1.01.1950 | 68 235 | 33,51 | 2036 | Péter Kovács | |
XVII | Rákosmente | 1.01.1950 | 78 537 | 54,82 | 1433 | Levente Riz | |
XVIII | Pestszentlőrinc-Pestszentimre | 1.01.1950 | 94 663 | 38,60 | 2452 | Attila Ughy | |
XIX | Kispest | 1.01.1950 | 62 210 | 9,38 | 6632 | Péter Gajda | |
XX | Pesterzsébet | 1.01.1950 | 63 887 | 12,18 | 5245 | Ákos Szabados | |
XXI | Csepel | 1.01.1950 | 76 976 | 25,75 | 2989 | Szilárd Németh | |
XXII | Budafok-Tétény | 1.01.1950 | 51 071 | 34,25 | 1491 | Attila Szabolcs | |
XXIII | Soroksár | 11.12.1994 | 19 982 | 40,77 | 490 | Ferenc Geiger |
Osiedla
edytujWiększość dzielnic (kerület) jest podzielona na mniejsze jednostki (városrész), które odpowiadają polskim osiedlom.
Dzielnice mogą nadać sobie własną nazwę oficjalną (np. Erzsébetváros), która funkcjonuje obok nazwy z numerem, nadanej przez państwo (np. VII dzielnica miasta stołecznego Budapeszt – Budapest főváros VII. kerülete – taką formę ma nazwa oficjalna)[2]. Dzielnice: II, XIII, XV i XVI nie posiadają nazwy oficjalnej[1].
Przypisy
edytujBibliografia
edytuj- http://www.budapest.hu – strona internetowa Budapesztu